{"id":6432,"date":"2021-05-12T14:31:03","date_gmt":"2021-05-12T12:31:03","guid":{"rendered":"https:\/\/dnipola.kpodr.pl\/?p=6432"},"modified":"2021-05-12T14:31:03","modified_gmt":"2021-05-12T12:31:03","slug":"ocieplenie-sprzyja-rowniez-rozwojowi-chorob","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dnipola.kpodr.pl\/?p=6432","title":{"rendered":"Ocieplenie sprzyja r\u00f3wnie\u017c rozwojowi chor\u00f3b"},"content":{"rendered":"

 <\/p>\n

Po d\u0142ugich ch\u0142odach wreszcie nast\u0105pi\u0142o ocieplenie, kt\u00f3re przyczyni\u0142o si\u0119 do intensywnego rozwoju rzepaku (fot. 1), jak i zb\u00f3\u017c (fot. 2). Zmiana warunk\u00f3w pogodowych przyczyni\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do rozwoju niekt\u00f3rych chor\u00f3b. Wprawdzie na rzepaku obecnie nie obserwuje si\u0119 nowych objaw\u00f3w chorobowych, poniewa\u017c nie zd\u0105\u017cy\u0142y si\u0119 one jeszcze wytworzy\u0107 na nowych, intensywnie rozwijaj\u0105cych si\u0119 li\u015bciach i \u0142odygach. Mamy jednak pocz\u0105tek kwitnienia rzepaku a jest to moment kiedy musimy zastanowi\u0107 si\u0119 nad jego dalsz\u0105 ochron\u0105 fungicydow\u0105. Obecnie ochrona fungicydowa w okresie kwitnienia ukierunkowana jest g\u0142\u00f3wnie na zwalczaniu zgnilizny twardzikowej (Sclerotinia sclerotiorum<\/em>), czerni krzy\u017cowych (Alternaria<\/em> spp.) i szarej ple\u015bni (Botrytis cinerea<\/em>). Zazwyczaj zabieg fungicydowy najlepiej wykona\u0107 na tzw. p\u0142atek, a wi\u0119c gdy zaczynaj\u0105 opada\u0107 pierwsze p\u0142atki kwiatowe. Jednak na polach, na kt\u00f3rych cz\u0119sto uprawiamy rzepak, gdy w poprzednich latach wyst\u0105pi\u0142a zgnilizna twardzikowa i w glebie znajduj\u0105 si\u0119 sklerocja grzyba, uprawiamy odmiany o mniejszej odporno\u015bci na t\u0119 chorob\u0119, a dodatkowo wyst\u0105pi\u0105 opady deszczu, w\u00f3wczas warto rozwa\u017cy\u0107 wykonanie dw\u00f3ch zabieg\u00f3w fungicydowych, pierwszy najlepiej w fazie BBCH 63 a drugi pod koniec kwitnienia, co zapewni lepsz\u0105 skuteczno\u015b\u0107. Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c pami\u0119ta\u0107 o szarej ple\u015bni, poniewa\u017c wcze\u015bniejsze przymrozki spowodowa\u0142y pop\u0119kanie \u0142odyg, przez kt\u00f3re \u0142atwo infekuje B.\u00a0cinerea<\/em>. Wykonuj\u0105c zabiegi w okresie kwitnienia pami\u0119tajmy o owadach po\u017cytecznych i uwa\u017cajmy by nie wykonywa\u0107 ich w zbyt wysokich temperaturach.<\/p>\n

Na zbo\u017cach ozimych, pomimo intensywnego ich rozwoju, mo\u017cna obserwowa\u0107 objawy chor\u00f3b, zw\u0142aszcza na dolnych partiach ro\u015blin, a czasami r\u00f3wnie\u017c na li\u015bciach wy\u017cej po\u0142o\u017conych. Jednak znacznie wi\u0119cej jest zmian fizjologicznych, w postaci \u017c\u00f3\u0142kni\u0119cia li\u015bci, spowodowanych przez czynniki nieinfekcyjne. Na \u017cycie g\u0142\u00f3wnie widoczne s\u0105 objawy rynchosporiozy zb\u00f3\u017c (Rhynchosporium secalis<\/em>) \u2013 fot. 3. Na li\u015bciach j\u0119czmienia r\u00f3wnie\u017c widoczne s\u0105 objawy rynchosporiozy (R. secalis<\/em>, fot. 4) a dodatkowo tak\u017ce rdzy j\u0119czmienia (Puccinia hordei<\/em>, fot. 5) oraz plamisto\u015bci siatkowej li\u015bci j\u0119czmienia (Pyrenophora teres<\/em>). W uprawach tych, zw\u0142aszcza je\u015bli nie wykonali\u015bmy zabiegu T1 warto zastanowi\u0107 si\u0119 nad wykonaniem zabiegu fungicydowego zwalczaj\u0105cego choroby li\u015bci. Je\u015bli na zb\u00f3\u017c tych nie obserwujemy chor\u00f3b i nie b\u0119dzie opad\u00f3w deszczu to z zabiegiem mo\u017cna jeszcze poczeka\u0107. Na pszenicy a czasami tak\u017ce na pszen\u017cycie obserwuje si\u0119 g\u0142\u00f3wnie septorioz\u0119 paskowan\u0105 (Zymoseptoria tritici,<\/em> fot. 6) a niekiedy tak\u017ce grzybni\u0119 Blumeria graminis<\/em> sprawcy m\u0105czniaka prawdziwego zb\u00f3\u017c i traw. Tych objaw\u00f3w nie mo\u017cna lekcewa\u017cy\u0107 gdy\u017c z nich patogeny dalej b\u0119d\u0105 si\u0119 rozwija\u0142y. Warto wiedzie\u0107, i\u017c m\u0105czniak prawdziwy mo\u017ce rozwija\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c przy baraku opad\u00f3w deszczu. Ponadto musimy pami\u0119ta\u0107, \u017ce w przypadku septoriozy paskowanej mamy d\u0142ugi czas od pora\u017cenia do wyst\u0105pienia objaw\u00f3w choroby, si\u0119gaj\u0105cy nawet do 3 tygodni. Dlatego nie mo\u017cemy zbyt d\u0142ugo zwleka\u0107 z wykonaniem zabiegu fungicydowego. Na zbo\u017cach ozimych mo\u017cemy obserwowa\u0107 tak\u017ce dalszy rozw\u00f3j chor\u00f3b podsuszkowych, g\u0142\u00f3wnie \u0142amliwo\u015bci \u017ad\u017ab\u0142a zb\u00f3\u017c i traw (Oculimacula<\/em> spp.) i fuzaryjnej zgorzeli podstawy \u017ad\u017ab\u0142a (Fusarium<\/em> spp.).<\/p>\n

Na zbo\u017cach jarych, kt\u00f3rych wschody znacznie si\u0119 przed\u0142u\u017cy\u0142y, obserwujemy g\u0142\u00f3wnie zgorzel siewek. Po wyrwaniu ro\u015blin mo\u017cna zaobserwowa\u0107 zbrunatnienia na p\u0119dach, \u015bwiadcz\u0105ce o pora\u017ceniu przez grzyby rodzaju Fusarium<\/em>.<\/p>\n

\nDr hab. in\u017c. Grzegorz Lema\u0144czyk, prof. uczelni (mat. fotograficzne \u2013 w\u0142asne)<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Fot. 1. Pocz\u0105tek kwitnienia rzepaku to moment kiedy musimy pomy\u015ble\u0107 o strategii ochrony przed zgnilizn\u0105 twardzikow\u0105<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Fot. 2. Zbo\u017ca ozime i jare na kolekcji \u201eOgr\u00f3d chor\u00f3b ro\u015blin\u201d<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Fot. 3. Objawy rynchosporiozy na li\u015bciach \u017cyta<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Fot. 4. Objawy rynchosporiozy na li\u015bciu j\u0119czmienia<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Fot. 5. Objawy rdzy j\u0119czmienia na li\u015bciach<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Fot. 6. Objawy septoriozy paskowanej na li\u015bciach pszenicy ozimej<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

  Po d\u0142ugich ch\u0142odach wreszcie nast\u0105pi\u0142o ocieplenie, kt\u00f3re przyczyni\u0142o si\u0119 do intensywnego rozwoju rzepaku (fot. 1), jak i zb\u00f3\u017c (fot. 2). Zmiana warunk\u00f3w pogodowych przyczyni\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do rozwoju niekt\u00f3rych chor\u00f3b. Wprawdzie na rzepaku obecnie nie obserwuje si\u0119 nowych objaw\u00f3w chorobowych, poniewa\u017c nie zd\u0105\u017cy\u0142y si\u0119 one jeszcze wytworzy\u0107 na nowych, intensywnie rozwijaj\u0105cych si\u0119 li\u015bciach […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":6435,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[21,28,24],"tags":[],"class_list":["post-6432","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rzepak","category-zboza-jare","category-zboza-ozime"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dnipola.kpodr.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6432","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dnipola.kpodr.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dnipola.kpodr.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dnipola.kpodr.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dnipola.kpodr.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6432"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dnipola.kpodr.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6432\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6439,"href":"https:\/\/dnipola.kpodr.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6432\/revisions\/6439"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dnipola.kpodr.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6435"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dnipola.kpodr.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6432"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dnipola.kpodr.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6432"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dnipola.kpodr.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6432"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}